Przejdź do treści
— Dokumenty

Standardy ochrony małoletnich

Toruń, dnia 01.09.2026 r.

STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

W PLACÓWCE „VERBA – CENTRUM TERAPII I DIALOGU”

§ 1

Postanowienia ogólne

  1. Standardy Ochrony Małoletnich w VERBA – Centrum Terapii i Dialogu, z siedzibą w Toruniu – (dalej także jako: Centrum) zostały opracowane w związku z obowiązkami prawnymi nałożonymi ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
  2. Na potrzeby Standardów Ochrony Małoletnich ustala się poniższy słowniczek pojęć:
    • krzywdzenie – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego (w tym czynu nieobyczajnego) na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym członka personelu lub przez zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie;
    • przemoc fizyczna – celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być wszelkiego rodzaju urazy fizyczne m.in.: złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne;
    • przemoc psychiczna – wszelkie działania wpływające negatywnie na psychikę małoletniego m.in.: powtarzające się poniżenie, upokarzanie i ośmieszanie, wciąganie w konflikt osób dorosłych, manipulowanie małoletnim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi, stawianie małoletniemu wymagań i oczekiwań, którym nie jest w stanie sprostać;
    • przemoc seksualna – angażowanie małoletniego w aktywność seksualna przez osobę dorosłą. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. prezentowanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm);
    • małoletni – osobę, która nie ukończyła 18 roku życia lub nie zawarła małżeństwa (w wyniku którego uzyskała pełnoletniość);
    • opiekun – opiekun faktyczny/prawny – osoba uprawniona do reprezentacji i stanowieniu o małoletnim;
    • Centrum – placówka prowadzona przez Ninę Manikowską, Kingę Wysocką i Aleksandrę Cieślak, świadcząca usługi psychoterapeutyczne, psychologiczna i logopedyczne;
    • specjalista – każda osoba pracująca w Centrum;
    • standardy – niniejsze Standardy obowiązujące w Centrum.
  3. Obowiązek przestrzegania standardów ma każdy specjalista Centrum.
  4. Dla potrzeb przeciwdziałania krzywdzeniu małoletnich, personel podejmuje działania określone standardami również w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia informacji o krzywdzeniu małoletniego przez dorosłe osoby trzecie lub przez innych małoletnich.
  5. Za wdrożenie, monitorowanie przestrzegania, ocenę realizacji standardów oraz inne zadania określone w standardach odpowiedzialny jest każdy specjalista Centrum.
  6. Każdy członek personelu ma obowiązek zapoznania się ze standardami oraz ich przestrzegania. Potwierdzeniem zapoznania się ze standardami przez członka personelu jest złożenie przez niego oświadczenia o zapoznaniu się ze standardami i zobowiązaniu do stosowania się do nich.

§ 2

Zasady nawiązywania relacji z małoletnim w Centrum

  1. Podstawową zasadą czynności podejmowanych przez specjalistów Centrum w kontaktach z małoletnimi jest działanie na rzecz ich dobra oraz dbanie o bezpieczeństwo małoletnich w czasie pobytu w Centrum.
  2. Specjaliści:
    • traktują małoletnich z szacunkiem, zachowując w kontakcie z małoletnimi spokój i cierpliwość, a także okazują zrozumienie dla ich trudności, problemów i potrzeb;
    • traktują każde dziecko z należytym szacunkiem;
    • wspierają je w pokonywaniu trudności;
    • dbają o przestrzeganie ich praw klienta;
    • respektują ich prawo do opieki ze strony przedstawicieli ustawowych bądź opiekunów faktycznych;
    • w miarę możliwości tłumaczą im podejmowane działania adekwatnie do wieku, jednocześnie starając się minimalizować strach i lęk wynikający z sytuacji oraz dążą do uzyskania aprobaty na udzielane świadczenia zdrowotne;
    • dają możliwość wyrażania przez małoletniego swojego zdania oraz zapewniają małoletniemu prawo do bycia wysłuchanym,
    • traktują wszystkich małoletnich równo bez względu na płeć, orientację seksualną, status społeczny, etniczny, kulturowy, religijny i światopogląd.
  3. Każda osoba pracująca w Centrum, która ma świadomość, iż małoletni doznał znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności i taktu w kontaktach z tym małoletnim.
  4. Jeżeli małoletni swoim postępowaniem dąży do nawiązania z członkiem personelu kontaktu fizycznego o potencjalnie niestosownym bądź nieadekwatnym charakterze, personel podejmuje odpowiednie, stanowcze działania, wyjaśniając z wyczuciem małoletniemu konieczność zachowania granic strefy osobistej.
  5. Na współpracę z małoletnim klientem należy uzyskać zgodę opiekuna według przepisów prawa polskiego.
  6. Podczas współpracy z małoletnim klientem należy zapewnić mu intymność adekwatną do jego wieku, potrzeb i oczekiwań.
  7. Należy zachęcać małoletniego do przyjmowania asertywnej postawy, wyrażania własnych opinii, informowania o własnych odczuciach.
  8. Małoletniego i jego opiekuna należy poinformować o możliwości zgłoszenia niewłaściwego zachowania specjalisty Centrum względem małoletniego, wypowiedzianych przez niego słów, wykonywanych gestów lub innego zachowania, które wywołało uczucie dyskomfortu lub zaniepokojenia lub było obraźliwe lub krzywdzące.
  9. Specjaliści Centrum zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.
  10. Dopuszczalną formą komunikacji z rodzicami lub opiekunami są kanały służbowe: rozmowa podczas spotkania, e-mail, telefon.

§ 3

Zachowania zabronione

  1. Zabrania się stosowania jakiejkolwiek formy lub postaci przemocy wobec małoletnich – zarówno przemocy fizycznej, jak i psychicznej oraz seksualnej.
  2. Zabrania się wykorzystywania wobec małoletniego relacji władzy lub przewagi fizycznej (np.: zastraszania, przymuszania, gróźb).
  3. Zabrania się dotykania małoletnich w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany lub który wykracza poza uzasadnioną potrzebę terapii.
  4. Zabrania się prezentowania małoletnim treści o charakterze erotycznym, pornograficznym bądź przemocowym.
  5. Zabrania się wyśmiewania małoletnich, poniżania ich, etykietowania oraz nierównego traktowania.
  6. Zabrania się ujawniania informacji wrażliwych dot. dziecka wobec osób nieuprawnionych.
  7. Kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, ani wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją, ani wynikać z relacji władzy lub autorytetu.
  8. Personel nie może kontaktować się bezpośrednio z małoletnim z pominięciem jego opiekuna. Każdy kontakt personelu z małoletnim pacjentem powinien co do zasady odbywać się wyłącznie w Centrum, w godzinach jego pracy i dotyczyć celów mieszczących się w zakresie obowiązków personelu.
  9. Personelowi nie wolno nawiązywać kontaktów z małoletnim w innej niż przewidziana udzielaniem świadczeń psychoterapeutycznych, psychologicznych lub logopedycznych, w szczególności poprzez zapraszanie albo przyjmowanie zaproszeń od małoletnich w mediach społecznościowych, komunikatorach lub za pośrednictwem innych prywatnych form kontaktu. Personel nie może także zapraszać małoletniego do miejsca zamieszkania oraz spotykać się z nim poza godzinami pracy Centrum.

§ 4

Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego

1. Specjaliści placówki zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów świadczących o krzywdzeniu, w szczególności o możliwości popełnienia przestępstwa wskazanego w słowniku pod hasłem „krzywdzenie”. Uwagę pracownika powinny zwrócić przykładowo następujące zachowania:

  • Dziecko ma widoczne obrażenia ciała (siniaki, poparzenia, ugryzienia, złamania kości itp.), których pochodzenie trudno jest wyjaśnić;
  • Podawane przez dziecko wyjaśnienia dotyczące obrażeń wydają się niewiarygodne, niemożliwe, niespójne itp. Dziecko często je zmienia;
  • Dziecko nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji i pogody;
  • Dziecko wzdryga się, kiedy podchodzi do niego osoba dorosła;
  • Dziecko boi się rodzica lub opiekuna;
  • Dziecko boi się wyjścia z gabinetu;
  • Dziecko jest bierne, wycofane, uległe, przestraszone;
  • Dziecko cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości itp.;
  • Dziecko moczy się bez powodu lub w konkretnych sytuacjach, czy też na widok określonych osób;
  • Nastąpiła nagła i wyraźna zmiana zachowania dziecka widoczna podczas zabaw lub pojawiają się niepokojące wytwory pracy twórczej dziecka.

2. W przypadku uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego lub podejrzenia krzywdzenia małoletniego, specjalista powinien:

  • skonfrontować swoje obawy z rodzicem/opiekunem prawnym;
  • sporządzić notatkę służbową opisującą zdarzenie, w szczególności przyczynę wystąpienia podejrzenia o krzywdzeniu małoletniego;
  • kieruje swoje podejrzenia stosownym służbom, tj. policji.

3. W przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia wobec małoletniego jednego z czynów określanym w słowniku mianem „krzywdzenia”:

  • specjalista Centrum składa zawiadomienie do odpowiednich organów, realizując obowiązek wynikający z art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.);
  • sytuacja dziecka jest monitorowana.

4. Plan wsparcia małoletniego

W sytuacji ujawnienia krzywdzenia małoletniego specjalista opracowuje plan wsparcia małoletniego. Wsparcie obejmuje przede wszystkim współpracę z instytucjami pomocowymi oraz objęcie małoletniego szczególną opieką wynikającą z potrzeb w sytuacji kryzysowej na terenie gabinetu. Wsparcia w postaci rozmowy/ propozycji skorzystania z instytucji pomocowych w sytuacji kryzysowej udziela się również w razie potrzeby rodzicowi/opiekunowi prawnemu.

5. Procedura określająca założenie Niebieskiej Karty

Zgłoszenie przez małoletniego specjaliście Centrum faktu, że stosowana jest wobec niego przemoc obowiązuje specjalistę do wszczęcia procedury Niebieskiej Karty wraz z rozpoczęciem odpowiednich działań.

Procedura „Niebieskiej Karty” stosowana jest każdorazowo w sytuacjach podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka opisanych w rozdziale III.

§ 5

Zasady aktualizacji Standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie członków personelu do ich stosowania

  1. Specjaliści Centrum nie rzadziej niż co dwa lata dokonują przeglądu standardów w celu ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy udokumentować.
  2. Małoletni lub ich przedstawiciele ustawowi mogą przekazywać swoje uwagi do standardów na adres email: verba.centrum@gmail.com
  3. Specjalista Centrum, przed rozpoczęciem współpracy, przedstawia treść standardów rodzicom małoletniego, który ma odbywać spotkania w Centrum.

§ 6

Zasady udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zapoznania się z nimi i ich stosowania

  1. Standardy są dokumentem ogólnodostępnym. Standardy znajdują się:
    • w gabinecie Centrum;
    • na stronie internetowej Centrum pod adresem: https://verbacentrum.pl/standardy-ochrony-maloletnich/
  2. Każdy małoletni lub opiekun małoletniego może otrzymać kopię Standardów do wglądu. Standardów udziela każdy pracownik Centrum niezwłocznie po zgłoszeniu takiego żądania.
  3. W oparciu o standardy opracowano ich wersję skróconą, zawierającą informacje istotne dla małoletnich. Skrócona wersja standardów stanowi załącznik do Standardów.

§ 7

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet oraz procedury ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie

  1. Centrum nie zapewnia dostępu do sieci Internet.

§ 8

Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy

Po ujawnieniu krzywdzenia małoletniego, specjalista Centrum ustala plan jego wsparcia wraz z jego opiekunem, o ile to nie on dopuszcza się krzywdzenia.

O ile to możliwe, po ustaleniu planu wsparcia specjalista Centrum wysłuchuje zdania małoletniego i je uwzględnia.

§ 9

Zasady ochrony wizerunku małoletniego

  1. Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach zgodnych z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
  2. Wizerunek małoletniego podlega ochronie.
  3. Upublicznienie wizerunku małoletniego utrwalonego w jakiejkolwiek formie (tj. fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody opiekuna tego małoletniego oraz samego małoletniego.
  4. Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczne wydarzenie, zgoda opiekuna na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana.

§ 10

Postanowienia końcowe

Standardy względem specjalistów Centrum mają moc regulacji wewnętrznych, do przestrzegania których są oni zobowiązani.

Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. Ogłoszenie standardów odbywa się poprzez ich opublikowanie w formie określonej w Standardach.

Każdy specjalista Centrum uprawniony jest do dokonywania zmian Standardów. Zmienione standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia w sposób określony w Standardach.